Күрү күп аспектларны үз эченә ала, мәсәлән, күрү үткенлеге, төс күрү, стереоскопик күрү һәм форма күрү. Хәзерге вакытта төрле дефокуслы линзалар, нигездә, балалар һәм яшүсмерләрдә миопияне төзәтү өчен кулланыла, алар төгәл рефракцияне таләп итә. Бу санда без балалар һәм яшүсмерләрдә миопияне төзәтүнең төгәллеге белән кыскача таныштырачакбыз, рефракция рецептындагы иң яхшы күрүнең минималь дәрәҗәсенә игътибар итәчәкбез, бу безгә тиешлесен сайларга ярдәм итәчәк.оптиклинзалар.
Күрүне кайчан 1,5кә кадәр төзәтү урынлы, ә күрүне кайчан 1,5тән түбәнрәк төзәтү уңайлырак икәнен билгеләү өчен, күрүнең иң яхшы дәрәҗәсен җентекләп анализларга кирәк. Бу кайсы хәлләрдә төгәл рефракция таләп ителә һәм кайсы очракларда төзәтү җитмәү мөмкин икәнен аңлауны үз эченә ала. Иң яхшы күрү төшенчәсен дә ачыкларга кирәк.
Күрү үткенлеге стандартлары өчен критерийларны билгеләү
Гадәттә, кешеләр күрү үткенлеге турында сөйләгәндә, алар күзләрнең тышкы объектларны аеру сәләтен күздә тоталар. Клиник практикада күрү үткенлеге, нигездә, күрү үткенлеге таблицасы ярдәмендә бәяләнә. Элек кулланылган төп таблицалар халыкара стандарт күрү үткенлеге таблицасы яки унарлы күрү үткенлеге таблицасы иде. Хәзерге вакытта логарифмик хәрефле күрү үткенлеге таблицасы еш кулланыла, ә кайбер махсуслаштырылган һөнәрләр өчен С-тибындагы күрү үткенлеге таблицасы кирәк булырга мөмкин. Кулланылган таблица төренә карамастан, күрү үткенлеге гадәттә 0,1 дән 1,5 кә кадәр тикшерелә, логарифмик күрү үткенлеге таблицасы 0,1 дән 2,0 гә кадәр.
Күз 1,0 гә кадәр күрә алса, бу стандарт күрү үткенлеге дип санала. Күпчелек кешеләр 1,0 гә кадәр күрә алса да, бу дәрәҗәдән артып китә алган кешеләрнең аз өлеше бар. Бик аз санлы кешеләр хәтта 2,0 кебек ачык күрә ала, лабораторияләрдә үткәрелгән тикшеренүләр иң яхшы күрү үткенлеге 3,0 гә җитәргә мөмкин дип күрсәтә. Ләкин, клиник бәяләү гадәттә 1,0 стандарт күрү үткенлеге дип санала, ул гадәттә нормаль күрү дип атала.
1 Үлчәү аралыгы
"Стандарт логарифмик күрү үткенлеге таблицасында" тикшерү арасы 5 метр дип күрсәтелгән.
2 Сынау мохите
Күрү үткенлеге таблицасы яхшы яктыртылган урынга эленергә тиеш, аның биеклеге таблицадагы "0" белән билгеләнгән сызык тикшерелүченең күзләре белән бер үк дәрәҗәдә булырлык итеп тигезләнергә тиеш. Тикшерелүче таблицадан 5 метр ераклыкта, яктылык чыганагыннан читкә каратып торырга тиеш, күзләргә туры яктылык кермәсен өчен.
3 Үлчәү ысулы
Һәр күзне аерым тикшерергә кирәк, уң күздән башлап, аннары сул күзгә. Бер күзне тикшергәндә, икенче күзне басым ясамыйча тонык материал белән капларга кирәк. Әгәр тикшерелүче 6 нчы юлны гына ачык укый алса, ул 4,6 (0,4) дип языла; әгәр алар 7 нче юлны ачык укый алса, ул 4,7 (0,5) дип языла һ.б.
Тикшеренүче ачыклый алырлык минималь күрү үткенлеге сызыгын билгеләп үтәргә кирәк (дөрес билгеләнгән оптотиплар саны тиешле рәттәге оптотипларның гомуми санының яртысыннан артып киткәндә, тикшерүченең күрү үткенлеге шул кыйммәткә җиткәне раслана). Бу сызыкның кыйммәте шул күзнең күрү үткенлеге буларак теркәлә.
Әгәр тикшерүче таблицаның беренче юлындагы "E" хәрефен бер күзе белән ачык күрә алмаса, аны ачык күргәнче алга барырга кушарга кирәк. Әгәр алар аны 4 метр ераклыкта ачык күрә алсалар, аларның күрү үткенлеге 0,08; 3 метр ераклыкта - 0,06; 2 метр ераклыкта - 0,04; 1 метр ераклыкта - 0,02. Бер күзле күрү үткенлеге 5,0 (1,0) яки аннан да югарырак булса, ул нормаль күрү үткенлеге дип санала.
4 Тикшеренүченең яше
Гомумән алганда, кеше күзенең рефракция үсеше ерактан күрүдән эмметропиягә, аннары якыннан күрүгә күчә. Нормаль аккомодатив резервлар белән баланың төзәтелмәгән күрү үткенлеге 4-5 яшьтә якынча 0,5, 6 яшьтә якынча 0,6, 7 яшьтә якынча 0,7 һәм 8 яшьтә якынча 0,8 тәшкил итә. Ләкин һәр баланың күз торышы төрлечә була, һәм исәпләүләр шәхси аермаларга карап башкарылырга тиеш.
Шунысын да билгеләп үтәргә кирәк, бер күзнең күрү үткенлеге 5.0 (1.0) яки аннан да югарырак булса, ул нормаль күрү үткенлеге дип санала. Нормаль күрү үткенлеге тикшерелүченең иң яхшы күрүен күрсәтми.
Төрле яшьтә төрле рефракция ихтыяҗлары
1 Яшүсмерләр (6-18 яшь)
Бер белгеч болай дип әйткән: "Күрсәтмәләрне дөрес үтәмәү диоптриянең артуына китерергә мөмкин. Шуңа күрә яшүсмерләргә тиешле төзәтү ясалырга тиеш".
Күп кенә оптометристлар миопияле балалар һәм яшүсмерләр өчен күз тикшерүләре үткәргәндә, бераз түбәнрәк рецептлар, ягъни "коррекциясез" рецептлар бирә иде. Алар тулы коррекция рецептлары белән чагыштырганда, "коррекциясез" рецептларын ата-аналар җиңелрәк кабул итә дип саныйлар, чөнки ата-аналар балаларының югары көчле күзлекләр киюен теләмиләр, диоптрия тизрәк артачак дип куркалар һәм күзлекләрнең даими кирәклеккә әйләнүеннән борчылалар. Офтометристлар шулай ук коррекциясез күзлекләр кию миопиянең үсешен әкренәйтәчәк дип уйлыйлар.
Миопияне төзәтә алмау дигән сүз гадәти күрсәткечтән түбәнрәк булган күзлек киюне аңлата, нәтиҗәдә күрү үткенлеге гадәти 1,0 дәрәҗәдән түбәнрәк төзәтелә (шул ук вакытта күрү үткенлегенең оптималь стандартларына ирешелми). Балалар һәм яшүсмерләрнең бинокуляр күрү функциясе тотрыксыз стадиядә, һәм аларның бинокуляр күрү функциясенең тотрыклы үсешен саклап калу өчен ачык күрү кирәк.
Күзлекләрне дөрес кулланмау балаларда һәм яшүсмерләрдә әйберләрне ачык күрү сәләтенә генә түгел, ә күрүнең сәламәт үсешенә дә комачаулый. Әйберләр янында караганда, гадәтидән азрак аккомодация һәм конвергенция көче кулланыла, бу вакыт узу белән бинокуляр күрү функциясенең кимүенә китерә, күрү арыганлыгына китерә һәм миопия үсешен тизләтә.
Балаларга тиешенчә төзәтелгән күзлекләр кию генә түгел, ә күрү функциясе начар булса, күзнең фокуслау сәләтен яхшырту өчен күрү күнегүләре кирәк булырга мөмкин, бу күзнең аруын киметү һәм фокуслау функциясенең бозылуы аркасында килеп чыккан миопиянең үсешен әкренәйтү өчен кирәк булырга мөмкин. Бу балаларга ачык, уңайлы һәм тотрыклы күрү сыйфатына ирешергә ярдәм итә.
2 яшь өлкән кеше (19-40 яшь)
Теория буенча, бу яшь төркемендә миопия дәрәҗәсе чагыштырмача тотрыклы, аның үсеше әкрен. Ләкин, әйләнә-тирә мохит факторлары аркасында, электрон җайланмаларны озак вакыт кулланган кешеләр миопия дәрәҗәсен тагын да көчәйтергә мөмкин. Принцип буенча, оптималь күрүгә ирешү өчен кирәкле иң түбән рецепт төп игътибарга алынырга тиеш, ләкин клиентларның уңайлылыгына һәм күрү ихтыяҗларына нигезләнеп төзәтмәләр кертелергә мөмкин.
Игътибарга лаеклы пунктлар:
(1) Әгәр күз тикшерүе вакытында диоптриянең сизелерлек артуы күзәтелсә, рецептның башлангыч артуы -1,00D тан артмаска тиеш. Йөрү, җир өслегенең бозылуы, баш әйләнү, якыннан күрүнең ачыклыгы, күз авыртуы, электрон җайланмалар экраннарының бозылуы кебек уңайсызлык симптомнарына игътибар итегез. Әгәр бу симптомнар күзлекне 5 минут кигәннән соң да дәвам итсә, рецептны уңайлы булганчы киметергә мөмкин.
(2) Машина йөртү яки презентацияләр карау кебек күп таләп ителгән эшләр белән шөгыльләнүче кешеләр өчен, һәм клиент тулы төзәтү белән канәгать булса, тиешле төзәтү куллану киңәш ителә. Әгәр электрон җайланмаларны якын планда еш кулланып торсагыз, цифрлы линзалар куллануны карап чыгыгыз.
(3) Миопия кинәт начарланган очракларда, аккомодатив спазм (псевдомиопия) мөмкинлекләрен истә тотыгыз. Күз тикшерүләре вакытында, ике күздә дә оптималь күрү үткенлеге өчен кирәкле иң түбән рецептны раслагыз, артык төзәтүдән сакланыгыз. Әгәр начар яки тотрыксыз төзәтелгән күрү үткенлеге белән проблемалар булса, күрү функциясе буенча тиешле тестлар үткәрүне карап чыгыгыз.
3 Өлкән яшьтәге халык (40 яшь һәм аннан өлкәнрәк)
Күзнең аккомодация сәләте кимү сәбәпле, бу яшь төркеме еш кына пресбиопия белән очраша. Ерактан күрү өчен рецептка игътибар итүдән тыш, бу яшь төркеме өчен күзлек билгеләгәндә якын күрүне төзәтүгә аерым игътибар бирү һәм рецепт үзгәрешләренә клиентның җайлашуын исәпкә алу мөһим.
Игътибарга лаеклы пунктлар:
(1) Әгәр кешеләр хәзерге рецептлары җитәрлек түгел дип саныйлар һәм ерактан күрү өчен ихтыяҗ югарырак булса, ерактан күрү өчен рецептны раслаганнан соң, якыннан күрүне тикшерү бик мөһим. Күрү арыганлыгы яки аккомодация сәләте кимү сәбәпле якыннан күрү кимү симптомнары булса, прогрессив мультифокаль линзалар парын билгеләү турында уйлагыз.
(2) Бу яшь төркемендә адаптация түбәнрәк. Якын күрүчәнлек рецептының һәр артуы -1,00D тан артмавын тәэмин итегез. Әгәр күзлек кигәннән соң 5 минут дәвамында уңайсызлык дәвам итсә, рецептны уңайлы булганчы киметергә кирәк.
(3) 60 яшьтән өлкәнрәк кешеләрдә катаракта төрле дәрәҗәдә булырга мөмкин. Әгәр күрү үткенлегендә тайпылыш булса (<0,5), клиентта катаракта булу ихтималын шикләнегез. Офтальмологик авыруларның йогынтысын бетерү өчен хастаханәдә җентекле тикшерү кирәк.
Бинокуляр күрү функциясенең йогынтысы
Күз тикшерүеннән алынган нәтиҗәләрнең шул вакыттагы күзләрнең рефракция халәтен чагылдыруын беләбез, бу, гадәттә, тикшерү ераклыгында ачык күрүне тәэмин итә. Гадәти көндәлек эшчәнлектә, төрле ераклыктагы объектларны күрергә кирәк булганда, безгә көйләү һәм конвергенция-дивергенция (бинокуляр күрү функциясенең катнашуы) кирәк. Хәтта бер үк рефракция көче белән дә, бинокуляр күрү функциясенең төрле халәтләре төрле төзәтү ысулларын таләп итә.
Бинокуляр күрүнең киң таралган бозылуларын өч категориягә бүлеп гадиләштерергә мөмкин:
1 Күз тайпылышы - Экзофория
Бинокуляр күрү функциясендәге тиешле тайпылышлар түбәндәгеләрне үз эченә алырга мөмкин: җитәрлек конвергенция булмау, артык дивергенция һәм гади экзофория.
Мондый очраклар өчен принцип - ике күзнең дә конвергенция сәләтен яхшырту һәм бинокуляр күрү аномалияләре аркасында килеп чыккан күрү арыганлыгын киметү өчен тиешле төзәтү куллану һәм аны күрү күнегүләре белән тулыландыру.
2 Күз тайпылышы - эзофория
Бинокуляр күрү функциясендәге тиешле тайпылышлар түбәндәгеләрне үз эченә алырга мөмкин: артык конвергенция, җитәрлек булмаган дивергенция һәм гади эзофория.
Мондый очракларда, күрү сәләтен тәэмин иткәндә, төзәтмәләрне киметү принцибы карала. Әгәр якын күрү функцияләре еш булса, цифрлы линзалар кулланылырга мөмкин. Моннан тыш, ике күзнең дә аерылу сәләтен яхшырту өчен күрү күнегүләре белән тулыландыру бинокуляр күрү аномалияләреннән килеп чыккан күрү арыганлыгын киметергә ярдәм итә ала.
3 Аккомодация аномалияләре
Нигездә, алар түбәндәгеләрне үз эченә ала: җитәрлек дәрәҗәдә урын җитмәү, артык урын җитмәү, урын җитмәү функциясенең бозылуы.
1 Урын җитмәү
Әгәр бу миопия булса, артык төзәтүдән сакланыгыз, уңайлылыкка өстенлек бирегез һәм сынау кию ситуациясенә нигезләнеп, төзәтүне җитәрлек дәрәҗәдә булдырмаска тырышыгыз; әгәр бу гиперметропия булса, ачыклыкка тәэсир итмичә, гиперметропия рецептын мөмкин кадәр тулысынча төзәтергә тырышыгыз.
2 Артык урынлашу
Миопия өчен, иң яхшы күрү өчен иң түбән тискәре сферик линза түзеп булмаса, төзәтүне киметү турында уйлагыз, бигрәк тә озак вакытлы якын эшләү белән шөгыльләнүче олылар өчен. Әгәр бу гиперметропия булса, ачыклыкка тәэсир итмичә, рецептны тулысынча төзәтергә тырышыгыз.
3 Аккомодация дисфункциясе
Миопия өчен, иң яхшы күрү өчен иң түбән тискәре сферик линза түзеп булмаса, төзәтүне киметү турында уйлагыз. Әгәр ул гиперметропия булса, ачыклыкка тәэсир итмичә, рецептны тулысынча төзәтергә тырышыгыз.
Йомгаклап әйткәндә
WОптометрик принципларга килгәндә, безгә төрле факторларны исәпкә алырга кирәк. Яшьне исәпкә алып, бинокуляр күрү функциясен дә исәпкә алырга кирәк. Әлбәттә, страбизм, амблиопия һәм рефракция анизометропиясе кебек аерым карауны таләп итә торган махсус очраклар бар. Төрле шартларда иң яхшы күрүгә ирешү һәр оптометристның техник осталыгын сынауга китерә. Без һәр оптометрист өстәмә белем алу белән рецепт буенча мәгълүматны комплекслы бәяли һәм төгәл бирә ала дип саныйбыз.
Бастырылган вакыты: 2024 елның 4 июле