Өлкән буын оптика белгечләре еш кына пыяла яки кристалл линзалар бармы дип сорыйлар һәм бүгенге көндә без гадәттә кия торган сумала линзаларны мыскыл итәләр иде. Чөнки алар сумала линзалар белән беренче тапкыр очрашканда, сумала линзаларны каплау технологиясе җитәрлек дәрәҗәдә эшләнмәгән иде, һәм тузуга чыдам булмау һәм таплар калдыру җиңел булу кебек кимчелекләр дә бар иде. Моннан тыш, күп кенә җитештерүчеләр һәм ваклап сатучыларда сатылырга тиешле пыяла линзалар запасы бар, шуңа күрә сумала линзаларның кимчелекләре берникадәр вакыт дәвамында арттырып күрсәтелде.
Пыяла линзаларның чыннан да тузуга чыдамлыгы һәм югары сыну күрсәткече кебек өстенлекләре бар. Ләкин аның авырлыгы һәм сынучанлыгы аны смола линзалары белән алыштырырга мәҗбүр итте. Фән һәм технология үсеше белән күзлек линзалары җитештерү сәнәгате тарафыннан эшләнгән каплау технологиясе смола линзалары уйлап табу башында күп кенә проблемаларны хәл итте. Бу мәкалә сезгә күзлек линзаларының каплавы турында кыскача мәгълүмат бирәчәк, шуңа күрә сез кигән линзаларның каплавын һәм аларның үсеш тарихын объективрак аңлый алачаксыз.
Безнең линзаларда гадәттә өч төрле каплау бар, атап әйткәндә, тузуга чыдам каплау, чагылышка каршы каплау һәм пычрануга каршы каплау. Төрле каплау катламнары төрле принципларны куллана. Без, гадәттә, силос линзаларының да, пыяла линзаларның да фон төсенең төссез булуын беләбез, һәм безнең гомуми линзалардагы тонык төсләр шушы катламнар аркасында барлыкка килә.
Киюгә чыдам пленка
Пыяла линзалар белән чагыштырганда (пыяланың төп компоненты - кремний диоксиды, ул органик булмаган материал), органик материаллардан ясалган күзлек линзаларының өслеге җиңел тузарга мөмкин. Күзлек линзалары өслегендә микроскоп ярдәмендә күзәтеп була торган ике төрле сызык бар. Берсе вак ком һәм вак таштан ясалган. Сызыклар сай һәм кечкенә булса да, киючегә җиңел тәэсир итми, ләкин мондый сызыклар билгеле бер дәрәҗәдә җыелганда, сызыклар аркасында килеп чыккан яктылык сибелү күренеше киюченең күрүенә зур йогынты ясаячак. Шулай ук зуррак вак таш яки башка каты әйберләр аркасында килеп чыккан зур сызык та бар. Бу төр сызык тирән һәм периферия тупас. Әгәр сызык линзаның үзәгендә булса, ул киюченең күрүенә тәэсир итәчәк. Шуңа күрә тузуга чыдам пленка барлыкка килгән.
Тузуга чыдам пленка да берничә буын үсеш кичерде. Башта ул 1970 елларда барлыкка килгән. Ул вакытта пыяла югары катылыгы аркасында тузуга чыдам дип саналган, шуңа күрә сумала линзасын бер үк тузуга чыдам итү өчен вакуум каплау ысулы кулланылган. Органик линза өслегенә кварц материалы катламы капланган. Ләкин, ике материалның төрле җылылык киңәю коэффициентлары аркасында, каплау җиңел коела һәм сынучан, һәм тузуга чыдамлык эффекты яхшы түгел. Киләчәктә һәр ун ел саен яңа буын технологиясе барлыкка киләчәк, һәм хәзерге тузуга чыдам каплау органик матрица һәм органик булмаган кисәкчәләрнең катнаш пленка катламы. Беренчесе тузуга чыдам пленканың ныклыгын яхшырта, ә икенчесе катылыкны арттыра. Икесенең дә акыллы комбинациясе яхшы тузуга чыдам эффект бирә.
Чагылуга каршы каплау
Без кия торган линзалар яссы көзгеләр белән бер үк, һәм күзлек линзалары өслегенә төшкән яктылык та чагылыш таба. Кайбер очракларда, безнең линзалар тудырган чагылышлар киючегә генә түгел, ә киючегә караган кешегә дә тәэсир итә ала, һәм авыр вакытларда бу күренеш зур куркынычсызлык вакыйгаларына китерергә мөмкин. Шуңа күрә, бу күренеш китергән зыянны булдырмас өчен, чагылышка каршы пленкалар эшләнгән.
Чагылуга каршы каплаулар яктылыкның тирбәлүенә һәм интерференциясенә нигезләнгән. Гади итеп әйткәндә, чагылышка каршы пленка күзлек линзасы өслегенә капланган, шуңа күрә пленканың алгы һәм арткы өслекләрендә барлыкка килгән чагылыш яктылык бер-берсенә комачаулый, шуның белән чагылыш яктылыкны компенсацияли һәм чагылышка каршы эффектка ирешә.
Пычрануга каршы пленка
Линза өслеге чагылышка каршы каплау белән капланганнан соң, таплар калдыру аеруча җиңел. Бу линзаның "чагылышка каршы сәләтен" һәм күрү сәләтен сизелерлек киметәчәк. Моның сәбәбе шунда ки, чагылышка каршы каплау катламы микропорист структурага ия, шуңа күрә линза өслегендә вак тузан һәм май таплары җиңел кала. Бу күренешнең чишелеше - чагылышка каршы пленканың өске өлешенә өске пленка каплау, һәм чагылышка каршы пленканың сәләтен киметмәс өчен, бу катламның пычрануга каршы калынлыгы бик юка булырга тиеш.
Яхшы линзада бу өч катламнан торган композит пленка булырга тиеш, һәм чагылышка каршы тору сәләтен арттыру өчен, берничә катлам чагылышка каршы пленка өстенә куярга кирәк. Гомумән алганда, тузуга чыдам катламның калынлыгы 3 ~ 5 мкм, күп катламлы чагылышка каршы пленка якынча 0,3 ~ 0,5 мкм, ә иң нечкә пычрануга каршы пленка 0,005 мкм ~ 0,01 мкм. Пленканың эчтән тышка таба тәртибе: тузуга чыдам каплау, күп катламлы чагылышка каршы каплау һәм пычрануга каршы пленка.
Бастырылган вакыты: 2022 елның 8 июне